Chuyển hosting cho một website đang có khách ghé mỗi ngày là việc chúng tôi làm khá thường xuyên. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ dám coi nhẹ việc này. Có lần một khách hàng gọi gấp lúc nửa đêm. Website bán hàng của họ bỗng dưng trắng trang.
Lý do là bên vận hành cũ tắt server quá sớm. Lúc đó dữ liệu mới chưa kịp đồng bộ hết. Từ lần đó, mỗi khi nhận yêu cầu đổi hosting, chúng tôi luôn xin thêm vài ngày. Mục đích là để làm đúng quy trình, thay vì chuyển gấp trong một buổi chiều.
Vì Sao Chuyển Hosting Là Việc Cần Thận Trọng Với Website Đang Hoạt Động
Một website còn nằm im trên máy tính cá nhân thì đổi hosting lúc nào cũng được. Hỏng cũng chẳng ảnh hưởng tới ai. Nhưng một website đang có đơn hàng chốt mỗi giờ thì khác hẳn. Mỗi phút gián đoạn ở đây đều tính ra thành tiền mất thật.
Chúng tôi từng thử tính với một cửa hàng online tầm trung. Mỗi giờ web sập, shop có thể mất vài chục khách đang hỏi mua. Chưa kể một số khách quay lưng vì tưởng shop đã đóng cửa.
Rủi ro lớn nhất không nằm ở việc web chậm vài giây. Nó nằm ở khâu copy dữ liệu bị sai sót. Cơ sở dữ liệu, nói dễ hiểu là kho lưu toàn bộ bài viết, đơn hàng, tài khoản khách. Nếu chuyển thiếu vài bảng, hoặc lệch phiên bản, trang có thể hiển thị lỗi trắng.
Có khi hình ảnh biến mất. Tệ hơn là đơn hàng cũ không còn trong hệ thống quản trị.
Ảnh Hưởng Âm Thầm Tới Thứ Hạng Tìm Kiếm
Ít ai để ý Google cũng theo dõi website suốt quá trình chuyển. Nếu công cụ tìm kiếm ghé đúng lúc site đang gián đoạn, đường dẫn có thể bị đánh dấu lỗi tạm thời. Gặp vài lần thì không sao.
Nhưng nếu tình trạng kéo dài vài ngày, thứ hạng từ khoá đang giữ có thể tụt. Lượng truy cập tự nhiên cũng giảm theo.
Một điều chúng tôi hay giải thích cho khách mới là tên miền và hosting là hai thứ tách biệt. Chuyển hosting không đồng nghĩa mất tên miền. Nhưng nếu chưa hiểu rõ mối liên hệ giữa tên miền và hosting, nhiều người dễ thao tác nhầm ở bước trỏ DNS.
Một mẹo nhỏ chúng tôi hay áp dụng là ghi lại tốc độ tải trang trước khi chuyển. Con số này dùng để so sánh sau khi chuyển xong. Nếu tốc độ chậm đi rõ rệt, đó là dấu hiệu hosting mới chưa được cấu hình đúng. Chứ không phải do lỗi ở website.
Những Việc Cần Làm Trước Khi Dời Website Sang Nhà Mới
Trước khi bắt tay vào chuyển hosting, việc đầu tiên luôn là sao lưu. Không chỉ sao lưu mã nguồn, mà còn phải tải về trọn bộ cơ sở dữ liệu. Kèm theo đó là các tệp hình ảnh, video khách đã tải lên.
Chúng tôi thường giữ ít nhất hai bản sao lưu. Một bản lưu ngay trên máy chủ cũ. Một bản khác tải hẳn về ổ cứng riêng. Phòng khi máy chủ cũ gặp sự cố ngay lúc đang thao tác.
Bước dễ bị bỏ qua nhất là kiểm tra độ tương thích của hosting mới. Ví dụ một website viết bằng PHP bản cũ. Nếu hosting mới chỉ hỗ trợ PHP bản mới, trang có thể báo lỗi ngay khi vừa bật lên.
Chúng tôi luôn hỏi kỹ nhà cung cấp mới về phiên bản PHP, dung lượng cho phép, và số lượng email đi kèm. Việc này chúng tôi làm trước khi đặt bút ký hợp đồng.
Đây Cũng Là Lúc Đáng Cân Nhắc Làm Mới Giao Diện
Nếu đúng lúc này website cũng đang cần làm mới giao diện, đây là dịp hợp lý để tính luôn việc đó. Chúng tôi hay gợi ý khách cân nhắc thiết kế website bán hàng theo nền tảng phù hợp hơn với hosting mới. Làm vậy đỡ hơn là giữ giao diện cũ rồi lại phải sửa thêm lần nữa.
Thời điểm chuyển cũng quan trọng không kém khâu kỹ thuật. Chúng tôi hay chọn khung giờ đêm muộn, hoặc sáng sớm cuối tuần. Đó là lúc lượng khách ghé web thấp nhất trong tuần.
Với website có khách quốc tế, việc này khó hơn. Vì luôn có múi giờ nào đó đang hoạt động. Chúng tôi chấp nhận chọn thời điểm ít rủi ro nhất, chứ không kỳ vọng tuyệt đối không ai truy cập.
Vài Đầu Việc Nhỏ Nhưng Hay Bị Quên
- Ghi lại đầy đủ thông tin đăng nhập FTP, quản trị hosting cũ và mới
- Kiểm tra chứng chỉ bảo mật SSL còn hạn hay cần cấp lại trên hosting mới
- Báo trước cho bên đang tích hợp email, cổng thanh toán biết ngày chuyển
Một mẹo hay bị bỏ qua là gửi thử email đặt hàng ngay trên hosting mới trước khi chuyển thật. Nhiều hosting mới chặn cổng gửi email mặc định, gọi là cổng SMTP, khiến đơn hàng gửi không tới. Phát hiện sớm lỗi này đỡ hơn nhiều so với việc khách phản ánh không nhận được email xác nhận.
Cách Giữ Website Vẫn Chạy Trong Lúc Đổi Chỗ Ở
Cách an toàn nhất khi chuyển hosting mà chúng tôi luôn làm là dựng sẵn website trên hosting mới trước. Chúng tôi chạy thử bằng một địa chỉ tạm, thường gọi là domain thử. Domain thử này chưa trỏ tên miền thật vào.
Trong lúc đó, hosting cũ vẫn phục vụ khách bình thường. Nói dễ hiểu là dựng một căn nhà mới song song, kiểm tra điện nước ổn rồi mới dọn đồ sang. Chứ không đập nhà cũ trước.
Để xem thử website mới mà chưa cần đổi DNS thật, chúng tôi hay sửa tạm file hosts trên máy tính. Đây là tệp nhỏ giúp máy tính đó tự trỏ tên miền về địa chỉ IP mới, chỉ trên máy của mình. Nhờ vậy có thể duyệt web y hệt như khách thật, mà không ảnh hưởng tới ai khác.
Hạ TTL Trước Một Đến Hai Ngày
Một khái niệm hay bị bỏ qua là TTL của DNS. Đây là thời gian bản ghi DNS được lưu tạm trên các máy chủ trung gian, tính bằng giây. TTL mặc định thường là 3600 giây, tức một giờ.
Trước khi chuyển khoảng một đến hai ngày, chúng tôi hạ TTL xuống còn 300 giây. Tức khoảng năm phút. Nhờ vậy, khi bản ghi DNS đổi sang địa chỉ mới, phần lớn trình duyệt cập nhật theo trong vài phút. Thay vì có nơi vẫn trỏ về hosting cũ suốt cả ngày.
Theo Dõi Ngay Sau Khi Trỏ DNS Xong
Sau khi trỏ DNS xong, việc theo dõi mới thật sự bắt đầu. Chúng tôi thường mở song song cả hai bản để so sánh. Kiểm tra tốc độ tải trang, form liên hệ có gửi được không, giỏ hàng có tính đúng tiền không.
Có lần chúng tôi phát hiện lỗi gửi email đặt hàng nhờ tự đặt một đơn hàng thử ngay sau khi chuyển. Thay vì ngồi đợi khách phản ánh mới biết.
Giai đoạn theo dõi này thật ra chỉ là phần mở đầu của việc chăm sóc website lâu dài sau khi đổi hạ tầng. Chứ không dừng lại ở vài ngày đầu.
Lỗi Hay Gặp Khi Mọi Thứ Tưởng Đã Xong
Lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất không nằm ở bước trỏ DNS. Nó nằm ở những thứ tưởng như nhỏ nhặt. Có site quên chuyển theo lịch chạy tự động, hay còn gọi là cron job. Lịch này vốn dùng để gửi báo cáo doanh thu mỗi sáng. Chủ shop tưởng hệ thống báo cáo đã hỏng hẳn.
Có site khác gắn thẳng địa chỉ IP máy chủ cũ vào vài dòng cấu hình. Dù DNS đã đổi, một phần chức năng thanh toán vẫn gọi về máy chủ cũ đã tắt. Cách xử lý khá đơn giản. Trước khi tắt hẳn hosting cũ, cứ để nó chạy thêm năm đến bảy ngày ở chế độ chỉ đọc. Phòng khi phát hiện sót thứ gì chưa kịp chuyển.
Điều Đáng Nhớ Nhất Khi Đổi Nhà Cho Website
Nhìn lại từng lần chuyển hosting chúng tôi đã làm, phần khó nhất chưa bao giờ là kỹ thuật thuần tuý. Cái khó nằm ở sự kiên nhẫn làm đúng thứ tự. Sao lưu trước, dựng song song, hạ TTL, rồi mới trỏ tên miền. Bỏ qua bước nào cũng có thể khiến vài giờ downtime biến thành vài ngày sửa lỗi. Tốn công hơn nhiều so với việc chuẩn bị kỹ ngay từ đầu.
Nếu bạn đang chuẩn bị cho đợt chuyển hosting sắp tới, đừng ngại dành thêm một buổi để đọc kỹ. Đội ngũ chúng tôi vẫn thường cập nhật vài thủ thuật vận hành website hữu ích. Bạn có thể đọc qua rồi lập hẳn một checklist riêng cho website của mình. Một buổi chuẩn bị kỹ hôm nay đổi lại nhiều đêm không phải trực máy vì sự cố sau này. Chúng tôi cũng khuyên nên chọn hosting mới có đội hỗ trợ phản hồi nhanh, để xử lý kịp nếu có sự cố.
